AS950, Lamborghini’yi geçer!

İlk okulda arkadaşlarımla çok tartışırdık. İyi ki bu tartışmayı orada bıraktık ama, orada burada, üstelik çok eğitimli insanların bile çok yanlış fikirlere kapılıp, yanlış sonuçlara varmaları beni hala şaşırtıyor.

Olay şu; Aynı arabaya farklı çaplarda lastikler takılırsa, aracın hızında değişiklik olur mu?

Daha düzgün anlatırsam, mesela standart lastik ebatı 185-65-R15 olan bir arabanız var. Bu lastikleri çıkartıp, yerlerine 205-65-R15 lastik takıyorsunuz.

Hayır, hiçbir değişiklik olmaz. Lastik ölçülerinde ki ilk 3 rakamlı sayı, lastiğin genişliğini belirtir. İki rakamlı ikinci sayı lastiğin yanaklarının genişliğini, R ile başlayan sayı ise jantın çapını ifade eder.

Burada ki tartışma, 185-65-R15 yerine, 185-65-R14 lastik takılırsa, araç 3000 devir/dk’da daha yavaş ilerleyecektir diyenler. Lastiğin çapı düştüğü için, lastiğin 1 turda atacağı mesafe, buna bağlı da aracın hızı düşecektir. Yanda, aracınız için uygun lastik ölçüsünü hesaplayabileceğiniz bir internet sitesinde yukarıda ki ölçülerin karşılaştırmasını görebilirsiniz. Jant çapı 14 olan lastik bir turda 1,87 metre yol gidiyor. Çap 15’e çıkınca bu mesafe 1,95 metreye çıkıyor. Site farkı %4.2 olarak hesaplamış.

Şimdi, evet, lastik ebatı teoride aracın hızını arttırıyor. Ancak, yine teoride, götürüleri de var. Fizik bazı konularda çok basit. Lastik ne kadar büyük olursa, aracın hızlanması o kadar düşüyor. Bunun yanında, aracın altına giren hava miktarı ile beraber aerodinamik düşüyor, yakıt tüketimi artıyor, yol tutuş olumsuz etkileniyor. Ayrıca, lastik büyüdükçe rüzgar direnci ve ağırlığı artıyor.

İnternet sitesi iki tekerlek arasında ki hız farkını %4,2 olarak hesaplamış. Bu da maksimum hızı 160km/s olan bir araç için 6,72km/s yapar. Yukarıdaki videoyu izlerseniz eğer, oyuncak (O OYUNCAK DEĞİL, MODEL!) Corvette’in kalkışta tam boyuttaki kardeşini çok açık biçimde geride bıraktığını görebiliyorsunuz. Gerçi burada elektrikli motorun torkunun sonsuz olmasından kaynaklanan bir eşitsizlikte var ancak, bu konu üzerinde onu yok sayabiliriz.

Yukarıdaki videoyu izlerseniz eğer, oyuncak (O OYUNCAK DEĞİL, MODEL!) Corvette’in kalkışta tam boyuttaki kardeşini çok açık biçimde geride bıraktığını görebiliyorsunuz. Gerçi burada elektrikli motorun torkunun sonsuz olmasından kaynaklanan bir eşitsizlikte var ancak, bu konu içerisinde onu yok sayabiliriz.

Ancak, bu hesapların hepsi, orijinal lastik ebatları değiştirilmiş araçlar için geçerli. Bir kamyon ve spor arabayı yan yana koyup, lastikleri büyük diye kamyonun daha hızlı gideceğini düşünmek büyük bir hata olur. Neyse ki bunu yapanı görmedim, duymadım.

Peki, araçlar hızlarını nasıl biliyor?

Araçların akslarında bulunan mıknatıslı bir tertibat sayesinde araçlar hızlarını tespit edebiliyorlar. Yani çok şaşırtıcı olmayan bir şekilde tekerleğin dönüş hızına göre tespit ediliyor. Tekerlek derken, ön aksın dönüş hızından tespit ediliyor. Peki neden ön aksın dönüş hızına göre? Neden aracın devir/vites durumuna göre araç hızını tayin etmiyor? Çok basit. Yolun eğimi ve aracın ağırlığı. Araç ne kadar hafif olursa, belli bir hızda gitmek için motor o kadar az devirde çalışır. Ağırlık arttıkça, motorun üzerindeki ağırlıkta artar. Bunun yanında yolun eğimi de önemli yer turuyor. Yokuş aşağı rölantide inecek araba, %7 pozitif eğimde 3500devir/dk çalışmak zorunda kalabilir.

Paylaşmak için;
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Bir Cevap Yazın